Historia recente

Tras unha segunda volta que se realizou con moita diferenza de tempo da primeira, resultou elixido o centrista Jaime Roldós Aguilera, quen era do mesmo partido (Concentración de Forzas Populares ou CFP) que Bucaram, que á súa vez era o seu tío político. No entanto, Jaime Roldós gobernou de maneira independente e en aberta pugna con Assad Bucaram, que durante o primeiro ano do seu mandato ostentou o cargo de presidente do congreso. Roldós tivo que afrontar outro conflito fronteirizo con Perú en 1981, que ameazaba con converterse nunha guerra aberta e que, ao final, non aconteceu. Ao estrelarse o avión en que viaxaba, o 24 de maio de 1981, foi substituído inmediatamente polo vicepresidente demócratacristiano en funcións Osvaldo Furtado, ao que sucedeu en 1984 o socialcristiano conservador León Febres-Cordeiro. As súas medidas de austeridade e as súas políticas represivas provocaron un descontento social, que deu a vitoria en 1988 ao socialdemócrata Rodrigo Borja Cevallos, en cuxo mandato tivo lugar un movemento indíxena que logrou a distribución de 1.700.000 hectáreas ás comunidades autóctonas. Borja tamén impulsou a alfabetización e a educación bilingüe. O conservador Sixto Durán Ballén propiciou desde 1992 unha política neoliberal con privatizacións e axustes cuestionados pola maioría do Congreso, e provocou o abandono da OPEP, mentres o país aumentaba a produción petroleira. Outro conflito con Perú coñecido a nivel mundial como a Guerra do Cenepa que terminou ese mesmo ano en 1995 co Acordo de Itamaraty e, en 1998, baixo a Presidencia do democristián Jamil Mahuad, coa firma definitiva da paz en Brasília que lle deu a Ecuador acceso ao Amazonas, dereitos de navegación, dúas zonas francas e dous parques naturais na zona de conflito.

A normalidade institucional viuse rachada en 1997 cando o Congreso, no medio de manifestacións populares en contra do Executivo, destituíu por "incapacidade mental" ao presidente populista Abdalá Bucaram, quen se había posesionado en agosto de 1996. Na súa substitución, o Congreso designou como Presidente Interino a Fabián Alarcón, até ese momento Presidente do Congreso Nacional (a pesar de que constitucionalmente lle correspondía asumir a presidencia ao vicepresidente Rosalía Arteaga, quen se posesionó simbólicamente por unhas horas). Tras unha Asemblea Nacional Constituínte en 1998, a cal tivo o mandato de revisar e modificar a Constitución de 1979, realizáronse eleccións xerais nas que foi elixido presidente Jamil Mahuad Witt, da Partido Democracia Popular (hoxe Unión Demócrata Cristiá). Mahuad foi deposto en xaneiro do 2000, no medio dunha grave crise económica ocasionada pola quebra masiva do sistema financeiro ecuatoriano, a caída dos prezos internacionais do petróleo e a vinculación do goberno de Mahuad coa banca corrupta cuxa cabeza máis visible foi Fernando Aspiazu, quen o 26 de agosto do 2002 foi condenado a oito anos de prisión polo delito de peculado. Todo iso provocou unha folga xeral, mobilizacións indíxenas e un intento de golpe de estado que durou catro horas. O vicepresidente Gustavo Noboa, a quen correspondía a sucesión conforme a Constitución, asumiu a Presidencia e estableceu en abril un acordo co FMI (Fondo Monetario Internacional) para acceder a créditos por un valor próximo aos 800 millóns de dólares para continuar e fortalecer a dolarización, aplicando medidas de axuste en diversos sectores da economía. Ademais, centrou os seus esforzos na construción dun gran oleducto de crus pesados (OCP) desde a Amazonía até a costa do Océano Pacífico, para que a exportación de cru duplíquese a partir do 2003.

O coronel retirado Lucio Gutiérrez gañou as eleccións de novembro de 2002 á fronte da Partido Sociedade Patriótica (PSP), unha agrupación populista de dereita, que actuou en alianza con movementos indíxenas e de esquerda. Gutiérrez obtivo o 55% dos votos na segunda volta electoral. Foi destituído polo Congreso en abril do 2005, no medio de revoltas populares (a cuxos participantes Gutiérrez deostou como "fuxidos", na chamada "rebelión dos fuxidos"), sucedéndolle no cargo o vicepresidente Alfredo Palacio, quen até entón tiña pouca figuración no plano político. En novembro de 2006, Rafael Correa foi elixido para o período 2007-2011. A marxe electoral foi o terceiro máis alto no actual período constitucional e democrático (1979-2007), superado unicamente polas eleccións de Jaime Roldós (1979) e Sixto Durán Ballén (1992). O 15 de abril de 2007 elixiuse á Asemblea Constituínte, a que promulgou unha nova Carta Magna, vixente desde outubro de 2008. Sendo o presidente Correa no 2009 reelixido no seu cargo nunha soa volta, cargo que actualmente desempeña.

Xeografía

Ecuador atópase sobre a liña ecuatorial terrestre polo cal o seu territorio se atopa en ambos os hemisferios.[29] Comprende dous espazos distantes entre si: o territorio continental ao noroeste de América do Sur con algunhas illas adxacentes á costa e, o arquipélago ou provincia insular de Galápagos, que se atopa a case 1.000 quilómetros de distancia do litoral ecuatoriano no Océano Pacífico.

Relevo

As principais unidades do relevo ecuatoriano son a chaira costeira ao norte do Golfo de Guayaquil, a sección da Cordilleira de Ándelos no centro do país e un extenso sector da chaira amazónica situado ao oriente do país.

Cara ao suroeste sitúase o Golfo de Guayaquil, onde desemboca o río Guayas no Océano Pacífico. Moi preto de Quito, a capital, sobre a cordilleira de Ándelos, álzase o Cotopaxi, o volcán activo máis alto do mundo. O punto máis alto do Ecuador é o volcán Chimborazo, con 6.313 metros de altura sobre o nivel do mar e cuxa cima é o lugar máis afastado ao núcleo da terra debido á silueta elíptica do planeta.

Hidrografía e Clima

A cordilleira andina é o divortium aquarum entre a conca hidrográfica do río Amazonas, que discorre cara ao leste, e do Pacífico, que inclúe de norte a sur os ríos: Mataje, Santiago, Esmeraldas, Chone, Guayas, Jubones e Puyango-Tombes.

Debido á presenza da cordilleira de Ándelos e segundo a influencia do mar, o Ecuador continental áchase climatológicamente fragmentado en diversos sectores. Ademais, por mor da súa localización tropical, cada zona climática presenta só dúas estacións definidas: húmida e seca. Tanto na Costa como no Oriente a temperatura oscila entre os 20°C e 33°C, mentres que na serra, esta adoita estar entre os 8°C e 23°C. A estación húmida esténdese entre decembro e maio na costa, entre novembro a abril na serra e de xaneiro a setembro na Amazonía.

Galápagos ten un clima máis ben tépedo e a súa temperatura oscila entre 22 e 32 graos centígrados, aproximadamente.

Economía

A economía de Ecuador é a oitava máis grande de América Latina e experimentou un crecemento media do 4,6% entre 2000 e 2006.[34] En xaneiro de 2009, o Banco Central do Ecuador (BCE) situou a previsión de crecemento de 2008 nun 6,88%.[35] O PIB per cápita duplicouse entre 1999 e o 2007, alcanzando os 65.490 millóns de dólares segundo o BCE.[36] A inflación ao consumidor até xaneiro de 2008 estivo situada ao redor do 1.14%, o máis alto rexistrado no último ano, segundo o INEC. A taxa mensual de desemplo mantívose en ao redor de 6 e 8 cifras desde decembro de 2007 até setembro de 2008, con todo, está subiu a ao redor de 9 cifras en outubro e volveu baixar en novembro de 2008 a 8 cifras.[37] Calcúlase que ao redor de 7 millóns de ecuatorianos teñen unha ocupación económica e uns 3 millóns están inactivos (é dicir, non requiren traballar).[38]

En 1998, o 10 % da poboación máis rica tiña o 42,5 % da renda, mentres que o 10 % da poboación máis pobre soamente contaba co 0,6 % da renda. Durante o mesmo ano, o 7,6 % do gasto en saúde pública foi a parar ao 20 % da poboación pobre, mentres que o 20 % da poboación rica recibiu o 38,1 % de leste mesmo gasto. A taxa de pobreza extrema diminuíu significativamente entre 1999 e o 2005. No 2001 estimouse nun 45 % da poboación, mentres que para o 2004 a cifra baixou a un 25 % do total da poboación. Isto explícase en gran parte pola emigración, así como a estabilidade económica lograda tras a dolarización.[39] As taxas de pobreza eran máis elevadas para as poboacións indíxenas, afro-descendentes e rurais, alcanzando ao 87 % da poboación nativa[40]

O petróleo representa o 40% das exportacións e contribúe a manter unha balanza comercial positiva. Desde finais dos anos 60, a explotación do petróleo elevou a produción e os seus reservas calcúlanse nuns 280 millóns de barrís aproximadamente. A balanza comercial total para xaneiro do 2008 alcanzou un superávit de case 818 millóns de dólares, unha cifra xigantesca comparada co superávit de 2007, que alcanzou un superávit de 5,7 millóns de dólares, o superávit tivo unha diminución de ao redor de 425 millóns comparado co do 2006. Esta circunstancia deuse xa que importacións, creceron máis rápido que as exportacións. A balanza comercial petroleira xerou unha cifra positiva de 3,295 millóns de dólares no 2008; mentres a non petroleira foi negativa por un monto de 2,842 millóns de dólares. Isto permitiu un déficit comercial, sen considerar o petróleo, dun 19% en relación ao ano pasado. A balanza comercial con Estados Unidos, Chile, a Unión Europea e os países europeos que son socios de Ecuador, Bolivia, Perú é positiva, en cambio con Brasil, México, Arxentina, Colombia, Asia, é negativa.[41]

No sector agrícola, Ecuador é un importante exportador de bananas (primeiro lugar a nivel mundial na súa produción e exportación), de flores, e o oitavo produtor mundial de cacao. É significativa tamén a súa produción de camarón, cana de azucre, arroz, algodón, millo, palmeira anana e café. A súa riqueza madeireira comprende grandes extensións de eucalipto en todo o país, así como manglar. Piñeiros e cedros son plantados na rexión da Serra; nogueiras e romerillo; e madeira de balsa, na conca do río Guayas. Por outra banda, a industria concéntrase principalmente en Guayaquil, o maior centro produtor do país, e en Quito onde nos últimos anos a industria creceu considerablemente, pero tamén existen algunhas fábricas en Conca. A produción industrial está dirixida principalmente ao mercado interno. A pesar do anterior, existe unha limitada exportación de produtos elaborados ou procesados industrialmente. Entre estes destacan os alimentos enlatados, licores, xoias e mobles.

Ecuador negociou tratados bilaterais con outros países, ademais de pertencer á Comunidade Andina de Nacións, e ser membro asociado de Mercosur. Tamén é membro da Organización Mundial do Comercio (OMC), ademais do Banco Interamericano de Desenvolvemento (BID), Banco Mundial, Fondo Monetario Internacional (FMI), Corporación Andina de Fomento (CAF), e outros organismos multilaterais. En abril de 2007 Ecuador pagou por completo a súa débeda co FMI terminando así unha etapa de intervencionismo deste Organismo no país. No 2007, creouse a Unión de Nacións Suramericanas (UNASUR), con sede en Quito, e cuxo primeiro Secretario Xeral é o ex Presidente ecuatoriano Rodrigo Borja Cevallos. Tamén se estivo negociando a creación do Banco do Sur, xunto con seis outras nacións suramericanas. Ecuador realizou negociacións para a firma dun Tratado de Libre Comercio con Estados Unidos, pero coa elección do Presidente Correa estas negociacións foron suspendidas.

O sistema público financeiro do Ecuador está conformado polo BCE, o Banco Nacional de Fomento (BNF), o Banco do Estado, a Corporación Financeira Nacional, o Banco Ecuatoriano da Vivenda (BEV) e o Instituto Ecuatoriano de Crédito Educativo e Bolsas.